Tính năng Đối trừ chứng từ phía Bán hàng giúp bạn ghép các khoản khách hàng đã trả (phiếu thu, trả lại hàng bán…) với các khoản khách hàng còn nợ (chứng từ bán hàng chưa thu tiền…). Nhờ vậy, bạn biết chính xác hóa đơn nào đã thu, thu bao nhiêu và hóa đơn nào còn nợ trên phần mềm kế toán Sapo Accounting DN.
Điều kiện tiên quyết:
- Phân quyền: Tài khoản được cấp quyền Bán hàng > Đối trừ chứng từ (Xem hướng dẫn phân quyền vai trò tại đây). Nếu không có quyền, menu vẫn hiện nhưng bị mờ, các nút Đối trừ, Bỏ đối trừ bị ẩn.
- Chứng từ đã ghi sổ: Cả chứng từ công nợ và chứng từ thanh toán phải ở trạng thái Đã ghi sổ.
- Cùng khách hàng, cùng tài khoản: Hai bên phải cùng một khách hàng và cùng tài khoản công nợ (ví dụ cùng TK 131).
- Tiền tệ: Hiện chỉ hỗ trợ chứng từ bằng VND.
- Ngày khóa sổ: Đối trừ không bị chặn bởi ngày khóa sổ, vì không sinh bút toán.
1. Mô tả nghiệp vụ & Tác động số liệu
1.1. Mục đích nghiệp vụ
- Theo dõi công nợ theo từng hóa đơn: Biết chứng từ bán hàng nào đã thu đủ, thu một phần hay chưa thu.
- Xử lý khách trả gộp hoặc trả trước: Một phiếu thu trả cho nhiều hóa đơn, hoặc nhiều phiếu thu trả cho một hóa đơn.
- Cấn trừ hàng trả lại: Trừ giá trị hàng khách trả lại vào hóa đơn còn nợ.
1.2. Chứng từ tham gia đối trừ
Chứng từ chỉ được đối trừ khi đã Ghi sổ, còn số tiền chưa đối trừ và hạch toán vào đúng tài khoản công nợ bạn chọn.
Cách xác định tab: Chứng từ nằm ở tab nào phụ thuộc vào vế hạch toán vào tài khoản phải thu (131, 1388…), không phụ thuộc loại chứng từ:
- Ghi Nợ tài khoản phải thu (khách nợ thêm) → tab Chứng từ công nợ.
- Ghi Có tài khoản phải thu (khách nợ bớt) → tab Chứng từ thanh toán.
Vì vậy chứng từ nghiệp vụ khác (bút toán khác) cũng tham gia đối trừ nếu có dòng hạch toán vào tài khoản phải thu chi tiết theo khách hàng. Ví dụ: bút toán điều chỉnh giảm công nợ khách hàng (Nợ 5211 / Có 131) nằm ở tab Chứng từ thanh toán để ghép với hóa đơn còn nợ.
Không tham gia đối trừ:
- Chứng từ bán hàng thu tiền ngay: Tiền đã thu đủ khi lập chứng từ nên không phát sinh khoản khách còn nợ.
- Phiếu kho, chuyển tiền nội bộ.
- Chứng từ hạch toán vào tài khoản không có trong danh sách Tài khoản của màn đối trừ (xem mục 3 – Bước 2), ví dụ tạm ứng, hoàn ứng nhân viên (TK 141).
1.3. Bảng tác động số liệu (Financial Impact)
Đối trừ chứng từ không sinh bút toán và không tạo chứng từ mới, nên không ghi thêm vào Sổ Nhật ký chung.
| Đối tượng ảnh hưởng |
Tác động thay đổi |
Diễn giải chi tiết |
| Số còn nợ của chứng từ công nợ |
Giảm (-) |
Giảm đúng bằng Số tiền đối trừ |
| Số chưa đối trừ của chứng từ thanh toán |
Giảm (-) |
Phần còn lại vẫn hiển thị để đối trừ với hóa đơn phát sinh sau (khoản trả trước) |
| Trạng thái thu tiền của chứng từ bán hàng |
Tự động cập nhật |
Chuyển sang Thu tiền một phần hoặc Đã thu tiền (xem mục 1.4) |
| Số dư công nợ khách hàng (TK 131) và Sổ chi tiết công nợ |
Không đổi |
Số dư đã ghi nhận khi ghi sổ phiếu thu / chứng từ bán hàng |
| Tiền mặt / Tiền gửi |
Không đổi |
Dòng tiền đã ghi nhận khi ghi sổ phiếu thu |
1.4. Ảnh hưởng đến chứng từ bán hàng
Ngay khi đối trừ thành công, phần mềm tự động cập nhật chứng từ bán hàng tham gia đối trừ. Bạn không cần mở chứng từ để sửa.
- Số còn nợ của chứng từ = Tổng tiền thanh toán − Tổng số tiền đã đối trừ (gồm cả các lần đối trừ trước, cả thủ công lẫn tự động).
- Trạng thái thu tiền được tính lại theo số còn nợ:
| Số còn nợ sau đối trừ |
Trạng thái thu tiền của chứng từ bán hàng |
| Bằng tổng tiền thanh toán (chưa được đối trừ đồng nào) |
Chưa thu tiền |
| Lớn hơn 0 nhưng nhỏ hơn tổng tiền thanh toán |
Thu tiền một phần |
| Bằng 0 |
Đã thu tiền |
Ví dụ: Chứng từ bán hàng BH000231 của khách KH000046 có tổng tiền thanh toán 3.000.000.
- Phiếu thu PT002262 thu 1.000.000 cho BH000231 → số còn nợ còn 2.000.000, trạng thái Thu tiền một phần.
- Bạn đối trừ thêm 500.000 với phiếu thu PT002225 → số còn nợ còn 1.500.000, vẫn là Thu tiền một phần.
- Khi đối trừ đủ 1.500.000 còn lại → số còn nợ bằng 0, trạng thái chuyển sang Đã thu tiền.
Khi Bỏ đối trừ: Số còn nợ được cộng trả lại và trạng thái được tính lại theo bảng trên, ví dụ từ Đã thu tiền về Thu tiền một phần.
Phía chứng từ thanh toán: Phiếu thu, chứng từ trả lại hàng bán… cũng được cập nhật Số chưa đối trừ. Phần còn lại tiếp tục hiển thị ở tab Chứng từ thanh toán để đối trừ với hóa đơn sau.
2. Truy cập & Màn hình danh sách đối trừ chứng từ
2.1. Các bước truy cập
- Bước 1: Truy cập trang quản trị Sapo Accounting Doanh nghiệp.
- Bước 2: Di chuột vào menu Bán hàng > chọn Đối trừ chứng từ.
- Kết quả: Màn hình Danh sách đối trừ chứng từ hiển thị.
2.2. Mô tả màn hình danh sách

- Chưa có dữ liệu: Màn hình hiển thị "Bạn chưa có đối trừ chứng từ" – "Thêm đối trừ chứng từ đầu tiên của bạn" và nút Đối trừ.
| Cột |
Ý nghĩa |
| Mã khách hàng |
Bấm vào để mở màn Chi tiết đối trừ của khách hàng |
| Tên khách hàng, Nhóm khách hàng |
Thông tin khách hàng |
| Số cặp đối trừ |
Số cặp chứng từ đã đối trừ, gồm cả cặp thủ công và cặp tự động (xem mục 6) |
| Tổng tiền đã đối trừ |
Tổng số tiền đã đối trừ, gồm cả thủ công và tự động |
| Số tiền thanh toán chưa đối trừ |
Tổng tiền khách đã trả nhưng chưa ghép với hóa đơn nào |
| Số tiền công nợ chưa đối trừ |
Tổng tiền khách còn nợ chưa được ghép thanh toán |
| Lần đối trừ gần nhất |
Ngày đối trừ gần nhất |
Ví dụ: KH000046 – KH_TIEN_TM có 8 cặp đối trừ, đã đối trừ 35.500.000, thanh toán chưa đối trừ 500.000, công nợ chưa đối trừ 13.500.000, lần đối trừ gần nhất 23/10/2026. Cả 8 cặp đều là cặp Tự động sinh ra khi lập phiếu thu theo chứng từ bán hàng.
Lưu ý:
- Số liệu trên danh sách gộp tất cả tài khoản phải thu (131, 1388…). Khi lập đối trừ, bạn chỉ làm việc trên một tài khoản, nên số trên màn lập đối trừ có thể nhỏ hơn số trên danh sách.
2.3. Tìm kiếm và bộ lọc
- Tìm kiếm nhanh: Gõ vào ô "Tìm kiếm theo mã và tên khách hàng".
- Bộ lọc nhanh: Nhóm khách hàng, Số tiền công nợ chưa đối trừ.
- Bộ lọc khác: Mở bảng lọc bên phải với các tiêu chí:
- Nhóm khách hàng
- Số tiền công nợ chưa đối trừ (từ – đến)
- Số tiền thanh toán chưa đối trừ (từ – đến)
- Lần đối trừ gần nhất
- Nhấn Lọc để áp dụng hoặc Xoá hết bộ lọc để bỏ toàn bộ điều kiện.
- Phân trang: Chọn số dòng tại Hiển thị (mặc định 20 kết quả mỗi trang).
2.4. Thao tác trên từng dòng
Bấm biểu tượng … ở cuối dòng:
- Đối trừ: Mở màn Đối trừ chứng từ, mã khách hàng đã được điền sẵn.
- Bỏ đối trừ: Mở màn Bỏ đối trừ chứng từ của khách hàng này (xem mục 5, Cách 3).

3. Lập đối trừ chứng từ
Bước 1: Mở màn hình Đối trừ chứng từ
- Tại Danh sách đối trừ chứng từ, nhấn nút ⊕ Đối trừ ở góc trên bên phải.
- Hoặc bấm … > Đối trừ trên dòng của một khách hàng, hoặc nhấn ⊕ Đối trừ trên màn Chi tiết đối trừ.
- Kết quả: Màn hình Đối trừ chứng từ hiển thị. Nút Đối trừ ở góc trên đang mờ. Nếu chưa chọn khách hàng, vùng chứng từ hiển thị "Chưa có chứng từ – Chọn mã khách hàng để xem chứng từ thanh toán và chứng từ công nợ."

Bước 2: Nhập thông tin chung

- Ngày đối trừ (*): Mặc định là ngày hiện tại. Ngày đối trừ phải không sớm hơn ngày hạch toán muộn nhất của các chứng từ bạn chọn và không sau ngày hiện tại.
- Mã khách hàng (*): Chọn khách hàng trong danh sách. Nếu mở từ dòng của khách hàng hoặc từ màn Chi tiết thì trường này đã điền sẵn.
- Tên khách hàng: Tự điền theo mã, không sửa được.
- Tài khoản (*): Mặc định 131. Bạn có thể chọn tài khoản phải thu khác:
- 131 – Phải thu của khách hàng
- 1381 – Tài sản thiếu chờ xử lý
- 1386 – Cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược
- 1388 – Phải thu khác
- Kết quả: Sau khi chọn khách hàng, hai tab Chứng từ thanh toán và Chứng từ công nợ hiển thị danh sách chứng từ của khách hàng trên tài khoản đã chọn.
Bước 3: Chọn chứng từ ở hai tab

- Dưới tên mỗi tab có dòng "Số tiền đối trừ: Xđ (n chứng từ)" cho biết tổng bạn đã chọn ở tab đó.
- Lưới gồm các cột Ngày hạch toán, Số chứng từ (bấm để mở chứng từ gốc), Diễn giải, Số tiền, cột số tiền còn lại và Số tiền đối trừ. Cột số tiền còn lại có tên khác nhau theo tab:
- Tab Chứng từ thanh toán: Số chưa đối trừ – số tiền khách đã trả còn chưa ghép.
- Tab Chứng từ công nợ: Số còn nợ – số tiền khách còn nợ trên chứng từ.
- Dòng Tổng ở đầu lưới cộng các cột số tiền của những chứng từ đã tích.
- Dùng ô "Tìm kiếm theo số chứng từ, diễn giải" để tìm nhanh.
Thao tác:
- Tại tab Chứng từ thanh toán, tích chọn chứng từ khách đã trả. Phần mềm tự điền Số tiền đối trừ bằng số chưa đối trừ của chứng từ.
- Chuyển sang tab Chứng từ công nợ, tích chọn hóa đơn khách còn nợ. Phần mềm tự điền Số tiền đối trừ vừa đủ để cân với tổng bên tab thanh toán, và không vượt số còn nợ của hóa đơn.
- Kiểm tra cột Số tiền đối trừ của từng dòng và sửa lại nếu muốn ghép số tiền khác.
Lưu ý:
- Phần mềm không tự tích chứng từ ở tab bên kia. Bạn cần tự tích ở cả hai tab.
Ví dụ: Khách hàng KH000046 – KH_TIEN_TM, tài khoản 131:
- Tab Chứng từ thanh toán: Tích PT002225 (Số chưa đối trừ 500.000) → Số tiền đối trừ tự điền 500.000. Dòng phụ hiển thị "Số tiền đối trừ: 500.000đ (1 chứng từ)".
- Tab Chứng từ công nợ: Tích BH000231 ngày 06/10/2026 (Số tiền 3.000.000, Số còn nợ 2.000.000) → Số tiền đối trừ tự điền 500.000, vừa đủ cân với tab thanh toán.
- Cả hai tab cùng hiển thị "Số tiền đối trừ: 500.000đ (1 chứng từ)".
- Kết quả: Khi tổng Số tiền đối trừ của hai tab bằng nhau và lớn hơn 0, nút Đối trừ sáng lên.
Bước 4: Lấy lại dữ liệu (khi cần)
- Nhấn Lấy lại dữ liệu ở góc phải nếu nghi ngờ số liệu đã thay đổi, ví dụ người khác vừa đối trừ, vừa lập phiếu thu hoặc vừa bỏ ghi sổ chứng từ của cùng khách hàng.
Bước 5: Hoàn tất đối trừ
- Nhấn nút Đối trừ ở góc trên bên phải. Phần mềm lưu ngay, không hỏi xác nhận lại.
- Kết quả:
- Phần mềm quay về Danh sách đối trừ chứng từ và hiển thị thông báo "Đối trừ chứng từ thành công".
- Số còn nợ của chứng từ bán hàng và số chưa đối trừ của chứng từ thanh toán giảm tương ứng.
- Trạng thái thu tiền của chứng từ bán hàng tự động chuyển sang Thu tiền một phần hoặc Đã thu tiền (xem mục 1.4).
- Chứng từ thanh toán (ví dụ phiếu thu) được bổ sung số chứng từ bán hàng vừa ghép vào mục Tham chiếu.
- Nhấn Hủy (góc trên) hoặc nút ← để thoát mà không lưu.
4. Xem chi tiết đối trừ
- Bước 1: Tại danh sách, bấm vào Mã khách hàng.
- Kết quả: Màn Chi tiết đối trừ {Mã khách hàng} - {Tên khách hàng} hiển thị tất cả các cặp chứng từ đã đối trừ của khách hàng, cả thủ công lẫn tự động.

| Cột |
Ý nghĩa |
| Ô chọn |
Tích để chọn cặp cần bỏ đối trừ (chỉ áp dụng cho cặp Thủ công) |
| Chứng từ công nợ / Số tiền công nợ |
Chứng từ khách nợ và tổng tiền của chứng từ |
| Chứng từ thanh toán/giảm trừ / Số tiền thanh toán |
Chứng từ khách trả và tổng tiền của chứng từ |
| Số tiền đã đối trừ |
Số tiền đã ghép giữa hai chứng từ |
| Tài khoản |
Tài khoản công nợ của cặp đối trừ |
| Ngày đối trừ |
Ngày bạn chọn khi đối trừ thủ công, hoặc ngày hạch toán của phiếu thu với cặp tự động |
| Hình thức |
Thủ công: Bạn tự lập trên màn Đối trừ chứng từ. Tự động: Phần mềm tự ghép khi bạn lập phiếu thu theo chứng từ bán hàng (xem mục 6) |
- Dòng Tổng cộng Số tiền đã đối trừ của các dòng đang hiển thị theo bộ lọc.
- Tìm kiếm: "Tìm kiếm theo mã chứng từ".
- Bộ lọc: Ngày đối trừ, Tài khoản, Hình thức (Thủ công / Tự động).
- Với cặp Thủ công, cuối dòng có biểu tượng … để bỏ đối trừ. Cặp Tự động không có biểu tượng này và không tích chọn được.
- Ví dụ:
- BH000231 (3.000.000) ↔ PT002262 (6.000.000), đã đối trừ 1.000.000, TK 131, ngày 23/10/2026, Tự động.
- BH000231 (3.000.000) ↔ PT002225, đã đối trừ 500.000, TK 131, ngày 09/11/2026, Thủ công.
- Nhấn ⊕ Đối trừ để lập thêm đối trừ cho khách hàng này.
5. Bỏ đối trừ
Đối trừ không sửa được. Nếu ghép sai, bạn bỏ đối trừ rồi lập lại.
Cảnh báo:
- Chỉ bỏ được cặp Thủ công. Cặp Tự động gắn với phiếu thu, muốn hủy thì xử lý trên phiếu thu (xem mục 6).
- Mỗi lần bỏ đối trừ, bạn bắt buộc nhập Lý do bỏ đối trừ. Nút xác nhận chỉ sáng khi đã có lý do.
- Bỏ đối trừ không thể hoàn tác. Nếu bỏ nhầm, bạn lập lại đối trừ.
Cách 1: Bỏ một cặp trên màn Chi tiết đối trừ
- Mở Chi tiết đối trừ của khách hàng.
- Bấm … ở cuối dòng cặp Thủ công cần bỏ > chọn Bỏ đối trừ.
- Hộp thoại "Bỏ đối trừ chứng từ?" hiển thị. Nhập Lý do bỏ đối trừ, ví dụ "Ghép nhầm hóa đơn", rồi nhấn Bỏ đối trừ.

Cách 2: Bỏ nhiều cặp cùng lúc trên màn Chi tiết đối trừ
- Mở Chi tiết đối trừ của khách hàng.
- Tích chọn các cặp Thủ công cần bỏ. Phía trên lưới hiển thị "Đã chọn N cặp chứng từ" kèm nút Bỏ đối trừ.
- Nhấn Bỏ đối trừ, nhập lý do và xác nhận.
Cách 3: Bỏ từ màn Danh sách đối trừ chứng từ
- Tại dòng của khách hàng, bấm … > chọn Bỏ đối trừ.
- Màn Bỏ đối trừ chứng từ mở ra, mã và tên khách hàng đã điền sẵn. Màn này chỉ liệt kê các cặp Thủ công. Nếu khách hàng chỉ có cặp tự động, màn hiển thị "Chưa có cặp chứng từ đối trừ – Khách hàng này chưa có cặp chứng từ nào được đối trừ thủ công".
- Nhập Lý do bỏ đối trừ (tối đa 255 ký tự) và chọn các cặp cần bỏ. Ô Số hoàn nguyên cho biết tổng số tiền sẽ được trả lại.
- Nhấn Bỏ đối trừ ở góc trên bên phải.

Kết quả: Phần mềm hiển thị thông báo "Bỏ đối trừ chứng từ thành công". Số còn nợ của chứng từ bán hàng và số chưa đối trừ của chứng từ thanh toán được trả lại như trước khi đối trừ. Trạng thái thu tiền của chứng từ bán hàng được tự động tính lại, ví dụ từ Đã thu tiền về Thu tiền một phần.
6. Đối trừ tự động khi lập phiếu thu theo chứng từ bán hàng
- Khi bạn lập Phiếu thu tiền mặt hoặc Phiếu thu tiền gửi với lý do Thu tiền khách hàng và chọn chứng từ bán hàng cần thu ở phần Chi tiết thanh toán (Xem hướng dẫn Thu tiền theo hóa đơn trên Phiếu thu tiền tại đây), phần mềm tự ghép phiếu thu với các chứng từ bán hàng đó khi phiếu thu được ghi sổ. Bạn không cần lập đối trừ cho các khoản này.
- Một phiếu thu có thể thu cho nhiều chứng từ bán hàng. Ví dụ phiếu thu PT002221 (6.000.000) thu cho BH000014 (5.000.000) và BH000015 (1.000.000), phần mềm sinh 2 cặp đối trừ tự động.
- Nếu phiếu thu chỉ thu một phần hóa đơn, phần còn nợ vẫn hiện ở tab Chứng từ công nợ để bạn thu tiếp hoặc đối trừ thủ công sau.
- Cặp tự động hiển thị trên màn Chi tiết đối trừ với Hình thức = Tự động và được tính vào Số cặp đối trừ, Tổng tiền đã đối trừ trên danh sách.
- Cặp tự động không bỏ được trên màn Đối trừ chứng từ. Muốn hủy, bạn Bỏ ghi sổ phiếu thu tương ứng.
7. Lưu ý đặc biệt & Xử lý lỗi
- Không bỏ ghi sổ được chứng từ đã đối trừ thủ công
- Biểu hiện: Khi Bỏ ghi sổ chứng từ đang nằm trong cặp đối trừ thủ công, ví dụ một phiếu thu, phần mềm báo "Bỏ ghi sổ phiếu thu {Số chứng từ} thất bại" và chứng từ vẫn ở trạng thái Đã ghi sổ.
- Cách xử lý: Vào Bán hàng > Đối trừ chứng từ, mở Chi tiết đối trừ của khách hàng, tìm theo số chứng từ, bỏ đối trừ các cặp Thủ công có chứng từ đó, rồi quay lại Bỏ ghi sổ.
- Bỏ ghi sổ chứng từ bán hàng có thể kéo theo chứng từ khác
- Khi bỏ ghi sổ chứng từ bán hàng, phần mềm cảnh báo "Nếu bỏ ghi chứng từ này sẽ đồng thời bỏ ghi các chứng từ đang tham chiếu". Phiếu thu đã ghép với chứng từ bán hàng (tự động hoặc thủ công) có số chứng từ bán hàng ở mục Tham chiếu. Hãy kiểm tra kỹ trước khi nhấn Bỏ ghi.
- Nút Đối trừ không sáng
- Nguyên nhân: Tổng Số tiền đối trừ hai tab chưa bằng nhau, hoặc bằng 0.
- Cách xử lý: Xem dòng "Số tiền đối trừ" dưới tên hai tab và sửa số tiền cho khớp.
- Không thấy chứng từ cần đối trừ trong lưới
- Kiểm tra:
- Chứng từ đã Ghi sổ chưa.
- Có hạch toán đúng Tài khoản đang chọn không.
- Ngày hạch toán có sau Ngày đối trừ không.
- Chứng từ đã được đối trừ hết chưa, kể cả qua phiếu thu theo chứng từ (mục 6).
- Số liệu không khớp do người khác vừa thao tác
- Cách xử lý: Nhấn Lấy lại dữ liệu ở góc phải màn Đối trừ chứng từ và chọn lại chứng từ.
- Số tiền đối trừ không hợp lệ
- Số tiền đối trừ của mỗi dòng phải lớn hơn 0, không vượt Số chưa đối trừ (tab thanh toán) hoặc Số còn nợ (tab công nợ) của chứng từ.
- Muốn cấn trừ công nợ phải thu (131) với phải trả (331) của cùng một đối tác (Phân biệt Đối trừ chứng từ và Bù trừ công nợ)
| Tiêu chí |
Đối trừ chứng từ |
Bù trừ công nợ |
| Phạm vi tài khoản |
Trong cùng 1 tài khoản (ví dụ phiếu thu ↔ hóa đơn bán, cùng TK 131) |
Giữa TK phải thu ↔ TK phải trả (ví dụ 131 ↔ 331) |
| Sinh chứng từ / bút toán |
Không |
Có: Chứng từ bù trừ công nợ BTCN…, Nợ 331 / Có 131 |
| Ảnh hưởng số dư công nợ |
Không đổi |
Giảm cả phải thu và phải trả |
| Lưu theo cấu hình Chế độ ghi sổ |
Không |
Có |
| Menu |
Mua hàng / Bán hàng > Đối trừ chứng từ |
Tổng hợp > Nghiệp vụ khác > tab Bù trừ công nợ |
Xem thêm các bài viết liên quan:
Đối trừ chứng từ – Mua hàng trên phần mềm kế toán Sapo Accounting DN
Tổng quan Bù trừ công nợ 1 đối tượng trên phần mềm kế toán Sapo Accounting DN
Lập phiếu bù trừ công nợ 1 đối tượng trên phần mềm kế toán Sapo Accounting DN
Tổng quan Thu/Chi tiền theo hóa đơn trên phần mềm Sapo Accounting DN
Thu tiền theo hóa đơn trên Phiếu thu tiền trên phần mềm Sapo Accounting DN
Chi tiền theo hóa đơn trên Phiếu chi tiền trên phần mềm Sapo Accounting DN